Rozliczanie godzinowe. Jak poradzić sobie z tak dużą ilością danych i nie zwariować

Rynkowe Ceny Energii w majowe słoneczne weekendy ostro szorują po dnie. Nie wiadomo czy tak już zostanie, czy może jednak sprawdzi się to, że niskie ceny na wiosnę to zjawisko typowe. Pisałem o tym w artykule p.t.: Blady strach padł na prosumentów: w marcu cena RCEm najniższa w historii. Oczywiście jeszcze przez ponad rok nie obowiązują nas ceny RCE, jednak poziom cen godzinowych nie pozostaje bez wpływu na ceny miesięczne. Wszak cena RCEm to średnia z cen RCE. Poniższe rozważania to tylko próba sił przed 1 lipca 2024.

W jaki sposób w sytuacji gdy Rynkowe Ceny Energii zmieniają się z miesiąca na miesiąc, z godziny na godzinę, będziemy mogli kontrolować bilans naszych rozliczeń za energię oddaną i pobraną? Czy jesteśmy nad kreską czy pod kreską a jeżeli pod kreską to o ile?

Najprościej będzie, niezależnie od okresu rozliczeniowego, porównywać przychody i rozchody od stycznia do grudnia, gdyż ceny energii pobranej są narzucane – nam odbiorcom energii – właśnie w takim przedziale czasowym. Przynajmniej na razie.

Przykład: w roku 2023 będę potrzebował dokupić około 5300 kWh energii czynnej (koszty dystrybucji to jak każdy wie osobna sprawa). Po prostu mnożę 5300 x 0,85854 zł i odejmuję kwotę jaką zaoszczędziłem na zamrożonej cenie energii (do 2000 kWh). U mnie to będzie jakieś 700 zł. (5300 x 0,85854) – 700 = 3850 zł

Do sieci oddam około 6500 kWh. Żeby wyjść na zero musiałbym w roku 2023 uzyskać ze sprzedaży energii 3850 zł czyli średnio po 0,59 zł/1 kwh (3850 zł / 6500 kWh). Żeby uzyskać dodatkowo maksymalną,  opłacalną nadprodukcję musiałbym sprzedać jedną kilowatogodzinę średnio po 0,74 zł (3850 x 1,25 / 6500 kWh).

O progu opłacalności nadprodukcji pisałem w artykule p.t. 20% wartości produkcji czy 20% nadwyżki czyli ile nam się należy z nadprodukcji?

0,59 zł – 0,74 zł za jedną kilowatogodzinę to nie jest zwykła średnia, to średnia ważona.

Średnia ważona

Zosia miała 20 jajek. 10 z nich sprzedała po 1 zł za sztukę, 5 jajek sprzedała po 2 zł za sztukę a pozostałe 5 sprzedała po 3 zł za sztukę. Jak obliczyć średnią ważoną ceny sprzedaży jajek. Aby to zrobić, pomnożymy ilość sprzedanych jajek po odpowiedniej cenie i dodamy te wartości. Następnie podzielimy całkowity zysk ze sprzedaży przez całkowitą ilość sprzedanych jajek.

Dla pierwszej grupy jajek:
10 jajek * 1 zł = 10 zł

Dla drugiej grupy jajek:
5 jajek * 2 zł = 10 zł

Dla trzeciej grupy jajek:
5 jajek * 3 zł = 15 zł

Suma sprzedaży:
10 zł + 10 zł + 15 zł = 35 zł

Całkowita liczba sprzedanych jajek:
10 jajek + 5 jajek + 5 jajek = 20 jajek

Średnia ważona z cen sprzedaży jajek wynosi:
35 zł / 20 jajek = 1,75 zł za jedno jajko

Teraz gdy znamy średnią ważoną ze sprzedaży jajek, żeby się dowiedzieć ile Zosia zarobiła na sprzedaży wystarczy, że pomnożymy całkowitą ilość sprzedanych jajek razy średnią ważoną: 20 x 1,75 = 35 zł.

Podobnie będzie gdy będziemy chcieli obliczyć całkowity przychód ze sprzedaży energii po cenach godzinowych RCE z tą tylko różnicą, że w tym przypadku średnia ważona ułatwi nam również szacownie dochodów przyszłych.

Średnia ważona to taki sposób obliczania średniej, w którym niektóre elementy mają większy wpływ na ostateczny wynik niż inne. Im większa waga, tym wpływ na ostateczny wynik średniej będzie większy. Aby obliczyć średnią ważoną, mnożymy każdy element przez jego wagę, a następnie sumujemy wszystkie te wartości i dzielimy przez sumę wag. W ten sposób przy obliczaniu średniej uwzględniamy znaczenie poszczególnych elementów .

Matematycznie można to przedstawić jako:

Średnia ważona = (x₁ * w₁ + x₂ * w₂ + … + xₙ * wₙ) / (w₁ + w₂ + … + wₙ)

Gdzie:

  • x₁, x₂, …, xₙ to wartości elementów zbioru danych,
  • w₁, w₂, …, wₙ to odpowiadające wagi przypisane tym elementom.

W naszym przypadku zbiorem danych X będą wszystkie ceny RCE z analizowanego okresu czasu a jego elementami będą ceny godzinowe. Wagami będą ilości energii, którą wprowadziliśmy do sieci w przeciągu jednej godziny.

Cena RCEm po której obecnie sprzedajemy energię jest właśnie średnią ważoną z cen RCE. Dla każdej pełnej godziny na rynku niezbilansowanym, jest ustalana Rynkowa Cena Energii Elektrycznej RCE, z której wyciągana jest średnia miesięczna, ważona wolumenem (ilością) energii wprowadzonej do sieci przez prosumentów.

Ciekawostka: skoro wszyscy prosumenci mają miej więcej taki sam dostęp do energii słonecznej, najwięcej produkują w południe, nieco mniej rano i wieczorem a jeszcze mniej w zimie, średnia ważona dla pojedynczej przeciętnej instalacji może się okazać bardzo zbliżona do średniej ważonej liczonej dla innej instalacji i do średniej RCEm.

Jak prowadzić obliczenia średniej ważonej z cen RCE, na przykładzie okresu od stycznia do maja 2023, pokazuję w udostępnionym poniżej pliku. Z obliczeń w nim zawartych wynika, że w pierwszych 5 miesiącach b.r., ze sprzedaży energii, uzyskałem średnią w wysokości 0,47 zł za 1 kWh.

Za 6500 kWh w cenie 0,47 zł/ 1 kWh dostałbym 3055 zł czyli „pod kreską” będę 795 zł. Każdy kolejny miesiąc przyniesie zmianę średniej rocznej ale wraz z upływem kolejnych miesięcy zmiany te będą coraz mniejsze. Można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że od października każdego roku, wahania średniej ważonej będą już bardzo nieznaczne a ja w razie czego będę mógł podjąć działania zmierzające do poprawienia ostatecznego bilansu. Moją tajną bronią jest kominek.

Oczywiście liczę na to, że w kolejnych miesiącach b.r. ceny odbiją od dna i w ostatecznym bilansie rok 2023 zamknę już na plusie.

Zyskuję też inną korzyść z liczenia na bieżąco średniej ważonej ze sprzedaży energii: świadomość tego, po ile średnio sprzedaję jedną kilowatogodzinę zakładowi energetycznemu, pomaga mi spojrzeć bez emocji na wszelkie chwilowe spadki Rynkowych Cen Energii.

Kolejna ciekawostka na koniec: to wszystko było symulacją, średnia ważona z okresu styczeń – maj 2023 wyciągana z cen RCE wyniosła 0,47. Obecnie sprzedajemy jednak po cenach RCEm. Jaka wychodzi średnia ważona ze sprzedaży po cenach RCEm? U mnie: 0,46 zł/kWh….


Andrzej Podrez

Related Posts

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.